Benedictus’ grootste verwezenlijking was ‘Summorum Pontificum’ in 2007, waarmee hij de Traditionele Latijnse Mis weer in ere herstelde

In 2007 vaardigde Paus Benedictus XVI, in 2005 tot paus verkozen, het motu proprio Summorum Pontificum uit, waarmee hij de Traditionele Latijnse Mis (volgens het missaal van 1962) of de Tridentijnse Mis- die sinds 1969 verguisd was geworden – weer in ere herstelde. Vanaf toen mocht iedere priester vrijelijk de Tridentijnse Mis celebreren, zonder voorafgaand toestemming te vragen aan zijn bisschop. In 2009 maakte Benedictus ook de excommunicatie van de 4 door Mgr. Lefebvre gewijde bisschoppen ongedaan. Twee jaar voordat hij tot paus werd verkozen (in 2003), had de toenmalige Kardinaal Ratzinger twee priesters in een privé-audiëntie verteld dat hij Aartsbisschop Marcel Lefebvre, de stichter van het Priesterbroederschap van Sint Pius X (FSSPX –Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X), als de “belangrijkste bisschop van de 20ste eeuw, betreffende de universele Kerk” beschouwde.

In dit gesprek in 2003 eerde Kardinaal Ratzinger Aartsbisschop Lefebvre voor zijn werk voor de Kerk en gaf toe dat “vanuit mijn huidig standpunt, ik moet akkoord gaat met Aartsbisschop Lefebvre wat betreft het hebben van zijn eigen bisschoppen.”

Dit waren de opmerkingen van Kardinaal Ratzinger:

1) “Het is moeilijk in te zien wat de Kerk verschuldigd is aan Aartsbisschop Lefebvre, niet alleen voor zijn ‘Afrikaanse periode’, maar ook later voor de Kerk als geheel. … Ik beschouw hem als de belangrijkste bisschop van de 20e eeuw met betrekking tot de universele Kerk.”

2) “Als het Franse episcopaat destijds nog iets meer christelijke naastenliefde en broederschap jegens Aartsbisschop Lefebvre had betoond, hadden de zaken er misschien anders uitgezien…”

3) “Vanuit mijn huidige standpunt moet ik het achteraf eens zijn met Aartsbisschop Lefebvre over het hebben van zijn eigen bisschoppen. Vandaag, na de ervaring van ’15 jaar Ecclesia Dei’, is het duidelijk dat een dergelijk werk als dat van de Priesterbroederschap van St. Pius X niet zomaar aan de diocesane bisschoppen kan worden overgedragen.”

In 1988 had Aartsbisschop Lefebvre (die na 1969 de H. Mis in de oude ritus bleef celebreren en een priesterbroederschap had gesticht) vier bisschoppen gewijd zonder de goedkeuring van Rome. Hij trachtte met het Vaticaan te werken en hun goedkeuring te krijgen, maar de obstakels waren enorm, zodat hij besloot om de weg van de ongehoorzaamheid te gaan. De reden hiertoe was onder meer zijn ouderdom en de oecumenische gebedsontmoeting in Assisi in 1986.

Maar wat weinigen weten is dat het in 1988 net Kardinaal Ratzinger – toen Prefect voor de Congregatie van de Geloofsleer – was die de onderhandelingen met Mgr. Lefebvre saboteerde en deels de oorzaak was van de excommunicatie door Johannes Paulus II van Mgr. Lefebvre en de bisschoppen die hij had gewijd. Maanden vóór de bisschopswijdingen in 1988, zei Mgr. Lefebvre aan Ratzinger dat hij in elk geval een opvolger zal aanduiden. Ratzinger antwoordde toen:

“Als het zo zit, is het protocol over. Het is gedaan ermee. U breekt de relaties af.”

Rome verbrak de banden met FSSPX en Mgr. Lefebvre en zijn bisschoppen werden schismatiek verklaard. Deze hardheid heeft Ratzinger voor de rest van zijn leven achtervolgd. Dat hij er later spijt van kreeg en een volledige ommekeer maakte, blijkt uit zijn woorden aan de twee priesters.

En toen hij twee jaar later Paus werd, kreeg hij de kans om de daad bij het woord te voegen, en dat deed hij door de uitvaardiging van Summorum Pontificum in 2007 en de opheffing van de excommunicatie van de door Mgr. Lefebvre gewijde bisschoppen in 2009. Uiteindelijk heeft Paus Benedictus XVI veel goeds gedaan voor de traditionele beweging.

Hij schreef in 2007 in Summorum Pontificum:

“Onmiddellijk na het Tweede Vaticaans Concilie werd verondersteld dat de aanvragen voor het gebruik van de missalen van 1962 zou gelimiteerd worden tot de oudere generatie die ermee was opgegroeid, maar in de tussentijd is het duidelijk aangetoond dat ook jonge personen deze liturgische vorm hebben ontdekt, haar aantrekkingskracht hebben ontdekt en ze vonden het een vorm van ontmoeting met het Mysterie van de Meest Heilige Eucharistie… Wat vroegere generaties als heilig hielden, blijft heilig en groot voor ons ook, en het kan niet opeens volledig verboden worden of zelfs schadelijk bevonden worden. Het betaamt ons allemaal om de rijkdommen te bewaren die zich ontwikkeld hebben in het geloof en het gebed van de Kerk, en om ze een gepaste plaats te geven.” (Benedictus XVI, 7 juli 2007, Brief aan de Bisschoppen)

Ten gevolge van Summorum Pontificum van Paus Benedictus is het nu mogelijk om op allerlei plaatsen (anders dan de kapellen van FSSPX) een Tridentijnse Mis bij te wonen. Zo werden in Vlaanderen en Nederland allerlei initiatieven opgestart. De bekende St.-Agneskerk in Amsterdam is één voorbeeld.

Mgr. Schneider vertelt in gelijkaardige woorden dat “Paus Benedictus XVI ooit zei over Mgr. Lefebvre: ‘Hij was een grote bisschop van de Katholieke Kerk’.”

“Toen Benedictus Paus werd, heeft hij twee zeer belangrijke stappen gemaakt om de situatie te normaliseren. In 2007 vaardigde hij het motu proprio Summorum Pontificum uit, waarbij hij priesters de vrijheid gaf deze [Tridentijnse] Mis te celebreren; op een bepaalde manier herstelde hij de ritus van de traditionele Mis van de Kerk, wat altijd één van de belangrijkste eisen was geweest van Aartsbisschop Lefebvre en de Sociëteit van Sint Pius X. En in 2009 verwijderde Paus Benedictus de excommunicatie van de vier bisschoppen.”

Bron: ons archief